Wat is dit ? 

Osteoporose is een chronische en stille ziekte, gekenmerkt door een afname in dichtheid en kwaliteit van de botten.  Het verzwakt het skelet en verhoogt het risico op breuken, vooral in de :

  • wervelkolom,
  • pols,
  • bekken,
  • armen,
  • heup (de meest ernstige breuken)

Naarmate de botten poreuzer en dus broos worden, neemt het risico op breuken toe.

Enkele cijfers

1 op de 3 vrouwen en 1 op de 5 mannen zullen lijden aan een osteoporotische fractuur in hun leven1.

Osteoporose raakt : 

  • 600.000 Belgen2
  • Meer 200.000.000 personen wereldwijd1
  • Vooral vrouwen (80%) maar ook mannen (20%)2
  • 30% van de postmenopauzale vrouwen1

Wat zijn de gevolgen ? 

Pijn, verlies van autonomie en/of levenskwaliteit, risico op overlijden : fracturen gerelateerd aan osteoporose kunnen ernstige gevolgen hebben. Daarom zijn preventie, screening en behandeling zo belangrijk.

Van alle fracturen gerelateerd aan osteoporose is de heupfractuur degene die de grootste gevolgen heeft.  Eén jaar na een heupfractuur kan 80% van de mensen bepaalde dagelijkse taken niet meer uitvoeren, 40% kan niet meer alleen lopen, 36% van de mannen en 21% van de vrouwen sterft.

Osteoporose is echter niet langer een fataliteit. Er zijn effectieve manieren om het te voorkomen en te behandelen.

Wat zijn de symptomen ?

Alvorens een bepaald stadium te bereiken, heeft osteoporose vaak geen symptomen.  Daarom praten we meestal over "stille ziekte".

Wanneer de symptomen zichtbaar zijn, is dit meestal:

  • een afname in grootte,
  • rugpijn,
  • of een vervorming van de wervelkolom.

Vanwege de frequente afwezigheid van symptomen wordt osteoporose vaak pas na de eerste fractuur gediagnosticeerd.  Wacht dus niet tot de eerste symptomen om u zorgen te maken over de gezondheid van uw botten, vooral als u één of meerdere risicofactoren heeft.

Wat zijn de risicofactoren ?

Er zijn 2 soorten risicofactoren voor osteoporose : de risicofactoren die u kan veranderen en risicofactoren die u niet kan veranderen.

  1. Risicofactoren die u kan veranderen : Dit zijn de factoren waarop we kunnen reageren door onze levensstijl aan te passen.
  • Het gebrek aan fysieke oefeningen (sedentaire levensstijl).
  • Tekorten aan calcium en vitamine D.
  • Alcoholmisbruik : Neem niet meer dan 2 eenheden alcohol per dag (1 eenheid = 25 cl bier, 8 cl wijn of 2,5 cl sterke drank). 
  • Roken : het wordt aanbevolen om te stoppen met roken.
  1. Risicofactoren die u niet kan veranderen : Dit zijn risicofactoren die we niet kunnen veranderen, maar het is belangrijk om er zich van bewust te zijn om te kunnen handelen (preventie en/of behandeling).
  • Leeftijd : het risico op osteoporose neemt toe met de leeftijd.
  • Geslacht : vrouwen hebben meer last van osteoporose dan mannen. Niettemin worden mannen ook door de ziekte getroffen, maar meestal 10 jaar later dan vrouwen, en de gevolgen van fracturen zijn over het algemeen ernstiger.
  • Menopauze : postmenopauzale vrouwen hebben een verhoogd risico op osteoporose als gevolg van hormonale veranderingen en afgenomen oestrogeen.
  • Familiale antecedenten : personen van wie de ouders hebben geleden aan osteoporose lopen een groter risico.
  • Medische antecedenten : het nemen van corticosteroïden, reumatoïde artritis,…
  • Andere : te laag gewicht (BMI <19), vroege menopauze, het bestaan van een vorige fractuur, frequente valpartijen en zonder enige reden, ...

Hoe osteoporose voorkomen ? 

Te vaak hebben we de neiging om te geloven dat osteoporose niet kan worden voorkomen. Toch is het mogelijk en begint preventie op jonge leeftijd met een gezonde levensstijl. Concreet, hoe kunt u osteoporose voorkomen? 

1. Kies voor een gezonde levensstijl en corigeer uw aanpasbare risicofactoren:

  • Calcium en vitamine D : Zorg voor voldoende inname.
    Le calcium et la vitamine D sont indispensables à la bonne santé de vos os. Zorg voor voldoende inname door de verschillende bronnen te combineren: voeding, blootstelling aan zonlicht of suppletie. Meer info : Zie rubriek calcium en vitamine D
  • Beweeg. Doe fysieke oefeningen.
    Regelmatig bewegen helpt je botten gezond te houden en valpartijen te voorkomen. Meer info : Zie rubriek oefeningen
  • Beperk uw alcoholgebruik.
    Maximum 2 eenheden alcohol per dag (1 eenheid = 25 cl bier, 8 cl wijn of 2,5 cl sterke drank). 2 à 3 glazen per dag.
  • Stop met roken.

2. Laat u screenen : praat erover met uw huisarts.

De diagnose

Het is de arts die de diagnose osteoporose vaststelt en die beslist of er al dan niet een behandeling moet worden gegeven.

Om een diagnose te stellen, kan de arts een beroep doen op :

  • Botdensitometrie: dit is een gespecialiseerde radiografie die de botmineraaldichtheid meet en deze vergelijkt met een referentiewaarde. Dit is een eenvoudig, pijnloos en veilig onderzoek.
  • Anamnese: in dit geval baseert de arts zich op de medische antecedenten, de mogelijke symptomen (pijn, verminderde omvang,...), het bestaan van risicofactoren,...

Hoe vroeger osteoporose wordt ontdekt, hoe vroeger het op zijn best kan worden behandeld.

De behandeling

Osteoporose is niet langer een fataliteit! Tegenwoordig zijn er effectieve manieren om het te voorkomen en te behandelen.

Het is aan de arts om de behandeling te kiezen. Leeftijd, geslacht en andere medicijnen zijn enkele van de factoren die invloed hebben op zijn keuze van de behandeling.

Om het risico op fracturen effectief te verminderen en uw levenskwaliteit te behouden, is het essentieel om het advies van uw arts te volgen en uw behandeling regelmatig te nemen.

 

1. https://www.iofbonehealth.org/epidemiology 2. Svedbom A. et al. Arch Osteoporos, 2013 - 8:137
2. Svedbom A. et al. Arch Osteoporos, 2013 - 8:137.
3. Cooper C, Am J Med.,1997 - 103-(2A)-12S-19.
4. http://www.iofbonehealth.org/sites/default/files/media/2017%20french%20version_oneminuterisktest.pdf